Open top menu
Friday, June 24, 2016

ප්‍රභාශ්වර

පුරාණ ග‍්‍රීක රාජ්‍යයක් වන මැසිඩෝනියාවේ, ‘පෙලා’හිදී, ක‍්‍රිස්තු පූර්ව 356දී ඉපදුණු මහා ඇලැක්සැන්ඩර්, වයස 20 එළැඹෙත්ම එරට රජතුමා ලෙස සිංහසනාරූඪ විය. ඔහුට වයස අවුරුදු 30 වන විට ග‍්‍රීසියේ සිට ඉන්දියාව දක්වා විසිර තිබුණු සියලූම රාජ්‍යයන් හෙතෙම සිය මිලිටරි ආක‍්‍රමණයන් ඔස්සේ තම අධිරාජ්‍යයට ඈඳා ගත්තේය. යුද සැලසුම් හා අදාළ ප‍්‍රඥාවෙන් අගතැන්පත් මහා ඇලැක්සැන්ඩර් බොහෝ ඉතිහාසඥයන් හඳුන්වන්නේ ලොව අපරාජිත මහා සේනාධිනායකයා ලෙසය. කුඩා කල සිටම (වයස අවුරුදු 16 සපිරෙන තෙක්) ඔහුගේ නිල ගුරුවරයා වූයේ මහා ග‍්‍රීක දාර්ශනික ඇරිස්ටෝටල්ය. එහෙයින් ලොව සියලූ දර්ශනවාද ගැඹුරින් හැදෑරීම පිණිස මහා ඇලැක්සැන්ඩර් තම විවේක කාලයෙන් වැඩි කොටසක් යෙදැවීය.

මුහුණුපොතේ නිර්මාතෘ මාර්ක් එලියට් සුකර්බර්ග්, උසස් පෙළ සිසුවකු ලෙස ඇමරිකාවේ, නිව් හැම්ප්ෂයර්හි ‘ෆිලිප්ස් එක්ස්ටර්’ ඇකඩමියේ උගන්නා කාලයේදී එම විදුහලේ කඩු හරඹ කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරීය. මාර්ක් පොත්පත්වලට කෙතරම් ඇබ්බැහි වූවෙකුද යත්, හෙතෙම උසස් පෙළ අවසානයේදී සම්භාව්‍ය සාහිත්‍යය හා අදාළව උසස් ඩිප්ලෝමාවක් දිනා ගත්තේය. 2002 වසරේදී මාර්ක් හාවර්ඞ් සරසවියට ඇතුළු වූ අතර ‘මුහුණුපොත’ නමැති සමාජ වෙබ් වේදිකාව ඔහු ගොඩනැගුවේ විශ්වවිද්‍යාල නේවාසිකාගාරයේ කාමර යක සිටය. මුලින් හාවර්ඞ්හි සිසු සිසුවියන්ට පමණක් සීමාවූ ‘මුහුණුපොත’ 2004 වන විට අන්තර්ජාලයේ ව්‍යාපාරයක් ලෙස ගොඩනැංවීමට මාර්ක් ක‍්‍රියා කළේය. ඇක්සෙල් පාට්නර්ස් නමැති ආයෝජකයා ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 12.7ක් මුහුණුපොතෙහි ආයෝ ජනය කළේ 2005 වසරේදීය. ඒ වනවිට මුහුණුපොතෙහි නිත්‍ය සාමාජිකත්වය ලබා සිටි පුද්ගලයන්ගේ සංඛ්‍යාව මිලියන 5.5ක් විය.

ගෝලීය ව්‍යාප්තිය

මා, මාර්ක් සුකර්බර්ග් මහා ඇලැක්සැන්ඩර්ට සමාන කරන්නේ, ඔහු වයස 18දී ඉතා සුළුවට ආරම්භ කළ සිය සමාජ වෙබ් අඩවිය වෙත 31 වැනි උපන් දිනය සමරන මොහොත වනවිට බිලියන 1.6ක ලෝකවාසීන් පිරිසක් යළි නොගැළවෙන පරිදි ඈඳාගෙන සිටින හෙයිනි. මෙය සැබැවින්ම මහා ඇලැක්සැන්ඩර්ගේ භෞතික අධිරාජ්‍යයට වඩා සුවිසල් හා අපරාජිත අධිරාජ්‍යයක් වග මෙහිදී අවධාරණය කළ යුතුය. මුහුණුපොත යනු වත්මනෙහි ලොව හයවැනි විශාලතම පොදු සමාගම වන අතර එහි වෙළෙඳපොළ අගය ඇමරිකන් ඩොලර් බිලියන 325 ඉක්මවයි. ඇමරිකානුවන් සිය අන්තර්ජාල සැරිසැරුම් කාලයෙන් 22%ක්ම වෙන්කරන්නේ මුහුණුපොත සඳහාය. ගූගල් හා යූටියුබ් යන දෙකම වෙනුවෙන් ඔවුන් වැය කරන්නේ සිය කාලයෙන් 11%ක් පමණි. අන්තර්ජාලය හා අදාළ නොවරදින න්‍යායන් 03ක් තිබුණි. පළමුවැන්න නම් සමාජ වෙබ් අඩවිවල ආයු කාලය ඉතා කෙටියැ’යි යන මතවාදයයි. දෙවැන්න, ඒවායින් මුදල් හම්බ කිරීම කිසිසේත් කළ නොහැකිය යන අදහසයි. සමාජ වෙබ් අඩවි ඔස්සේ දැන්වීම් ප‍්‍රචාරණය කොට මුදල් ඉපැයීම, හරි යන වැඩක් නොවේය යන මතය මෙහි තෙවැන්නයි. මාර්ක් සුකර්බර්ග් Facebook හරහා මෙකී න්‍යායයන් තුනම සුනු විසුනු කර දැමීය. වසර 30ක මැතිවරණ ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියන ශ‍්‍රී ලංකාවද සිය 2015 ජනවාරි 08 දින පැවැත්වූ ජනාධිපතිවරණය, මුහුණුපොතේ සයිබර් අවකාශය වෙතින් විශාල බලපෑමකට ලක්වූ එකක් වග පැහැදිලිව පෙන්නුම් කළේය. ‘කොමසාරිස්ට කියන්න’ යන නාමයෙන් ශ‍්‍රී ලංකාවේ මැතිවරණ කොමසාරිස්වරයාද මුහුණු පොතේ පිටුවක් අරඹමින් ඡුන්දදායකයන්ට තම පැමිණිලි ඉදිරිපත් කිරීමට ඉලෙක්ට්‍රොනික අවකාශයක් සලසා දුන්නේය. තම ඡුායාරූප, පවුලේ තොරතුරු හා පෞද්ගලික රසවින්දනය යන දේවල් සිය සමීප ඥාතීන් හා මිත‍්‍රයන් සමග බෙදාහදා ගැනීම, දේශපාලන මතවාද හුවමාරු කරගැනීම යනාදිය අද බොහෝ දෙනෙක් සිදුකරන්නේ ‘මුහුණු පොත’ හරහාය. 2008 ඇමරිකානු ජනපතිවරණයෙන් ජයගත් බැරැක් ඔබාමා MyBo (My Barack Obama)  නමැති මුහුණුපොතේ පිටුව ඔස්සේ තමන්ට සහයෝගය දක්වන සිිවිල් සංවිධාන කණ්ඩායම් 35000ක් පමණ ගොඩනගා ගෙන සිිටියේය. මුහුණු පොත හරහා හෙතෙම 2008දී රැස්වීම් ලක්ෂ දෙකක් සංවිධානය කළ අතර ඩොලර් මිලියන 30ක ‘මැතිවරණ වියදම්’ අරමුදලක්ද ස්ථාපිත කළේය.

දිගුකාලීන සැලසුම

මුහුණුපොතට වත් මනෙහි සම්බන්ධව සිටින ලෝවාසීන් බිලියන 1.6කගේ රසඥතාවන්, ඕනෑඑපාකම්, දේශපාලන මතවාදයන් යනාදි මෙකී නොකී දේ 100%ක් නිවැරදිව විශ්ලේෂණය කිරීම මුහුණුපොතේ පරිගණක විශේෂඥයෝ විසින් සිදුකරති. මේ තොරතුරු ප‍්‍රචාරක ආයතන සමග බෙදා හදා ගැනීම ඔස්සේ ‘මුහුණු පොත’ විවිධ වෙළෙඳ සමාගම්වලට සුවිසල් ඉලක්කගත ජනකායක් විවර කර දෙයි. යෞවන මලල ක‍්‍රීඩකයන් සඳහා පෝෂ්‍යදායී විටමින් පාන අලෙවි කරන සමාගම්, මුහුණුපොත හරහා එම ක‍්‍රීඩකයන්ගේ මව්පියන් ආමන්ත‍්‍රණ කරයි. ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතන ඔස්සේ සිය අලෙවි ප‍්‍රචාරණය සිදුකිරීම සඳහා ලොව විවිධ සමාගම්, 2015 වසරේදී ඇමරිකන් ඩොලර් බිලියන 70ක් වියදම් කළේය. මින් 19%ක්ම උකහා ගත්තේ මුහුණු පොතයි. අන්තර්ජාලය හරහා ඡුායාරූප බෙදා හදාගන්නා සේවාවක් සැපයූ ඉන්ස්ටග‍්‍රෑම් ආයතනය, මතුදා තම ව්‍යාපාරික ක්ෂේත‍්‍රයට තර්ජනයක් වේයැ’යි සිතූ මාර්ක් සුකර්බර්ග්, 2012දී ඩොලර් බිලියනයකට එම සමාගම මිලට ගත්තේය. සේවකයන් 13ක් පමණක් සිටි, හරිහමන් ලාභයක් පවා නොලැබූ එවැනි කුඩා ආයතනයක් මිලට ගැනීම මෝඩකමක් ලෙස සැලකූ බොහෝ ඇමරිකානු ව්‍යාපාරිකයෝ එදා මාර්ක්ට ඒ ගැන උසුලූ විසුලූ කළහ. ඉන්ස්ටග‍්‍රෑම් හරහා ලොව විවිධ සමාගම්වලට වෙළෙඳ ප‍්‍රචාරණය සඳහා අදාළ ඉඩකඩ ත්‍්ජැඉදදන විසින් සලසා දීම ඔහු ආරම්භ කළේ 2015 වසරේදීය. 2016 වනවිට දැන්වීම් ප‍්‍රචාරණය මගින් පමණක් ඉන්ස්ටග‍්‍රෑම් ත්‍්ජැඉදදන වෙත උපයා දුන් මුදල ඩොලර් බිලියන දෙක ඉක්මවීය. ග‍්‍රාහකයන් මිලියන 450කගෙන් සමන්විත ‘වට්ස් ඇප්’ නමැති සන්නිවේදන සේවාව අත්පත් කරගැනීම සඳහා 2014දී Facebook ඩොලර් බිලියන 22ක් වැය කළේය. 2016 වන විට වට්ස් ඇප් ග‍්‍රාහක සංඛ්‍යාව බිලියනයක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ. ස්මාර්ට් දුරකතන ග‍්‍රාහකයන් හා අදාළ දත්ත නව තාක්ෂණික මෙවලම් හරහා අතිසියුම් ලෙස විශ්ලේෂණය කරන ‘ඔනවෝ’ නමැති ඊශ‍්‍රායල සමාගම, Facebook විසින් මිලට ගත්තේ 2013 වසරේදීය. මේ අත්පත් කරගැනීම වෙනුවෙන් මාර්ක් වැය කළ මුදල ඩොලර් මිලියන 120කි. වෙළෙඳපොළ තරගයේදී Facebook තර්ජනයක් විය හැකි සමාගම් ගැන ඇස ගසාගෙන සිට ඒවා මිලට ගැනීම සුදුසුද නැද්ද යන්න තීරණය කරන්නේ ඔනවෝ සමාගමයි. මුහුණුපොතේ සාමාජිකයන්ට ‘වට්ස් ඇප්’ ඔස්සේ විවිධ සමාගම්වල භාණ්ඩ හා සේවාවන් සහන මිලට ලබාගැනීමේ අවස්ථාව හා ඒවායේ කළමනාකරුවන් සමග අදහස් හුවමාරු කරගැනීමේ අවකාශය දැන් මාර්ක් විසින් විවර කොට තිබේ. නෙදර්ලන්ත ගුවන් සේවය සිය පිවිසුම් පත‍්‍ර දැන් ‘වට්ස් ඇප්’වලින් සිය ගනුදෙනුකරුවන් වෙත නිකුත් කරනු ලබයි.

ආර්ථික බලපෑම

මුහුණුපොතෙහි මෘදුකාංග යොදා ගනිමින් බ්ලොග් අඩවි, අලෙවි ප‍්‍රවර්ධන ව්‍යාපෘතීන් හා තරග, ගනුදෙනුකරුවන් ඉලක්ක කොටගත් උපකාරක සේවා සහ තම නිපැයුම් ඉලෙක්ට්‍රොනික වේදිකා ඔස්සේ අලෙවි කරගැනීම යනාදි බොහෝ දේවල් සංවිධානය කරගැනීමේ හැකියාව ව්‍යාපාරිකයන්ට දැන් විවර වී තිබේ. පරිගණක ක‍්‍රම ලේඛකයන්ට (Programmer) නව මෘදුකාංග නිර්මාණය කොට ඒවා මුහුණුපොත භාවිත කරන ව්‍යාපාරිකයන්ට අලෙවි කිරීමේ අවස්ථාවද මේ හරහා හිමිවෙයි. ක‍්‍රම ලේඛකයන්, ව්‍යාපාරිකයන් හා ගනුදෙනුකරුවන් එකිනෙකාට මුණගස්වන Facebook අලෙවි කරන වේදිකාව විසින් 2014 වසරේදී ඩොලර් බිලියන 148ක ගෝලීය වෙළෙඳාමක් හා මිලියන 2.3ක ගෝලීය රැකියා නිපැයුමක් ජනිත කරනු ලැබීය. ඇමරිකාව තුළ ක‍්‍රියාකාරී සාමාජික යන්ගෙන් 33%ක්ම ඊට ප‍්‍රවේශවන්නේ තම ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතන මගිනි. ඇපල් හා ගූගල් ප්ලේ වෙතින් නොමිලේ බාගත හැකි ලොව මුල්පෙළේ උපාංග දහයට හිමිකම් කියන්නේ මුහුණුපොතයි. මුහුණුපොතේ අතිනවීන මෘදුකාංග හා ජනප‍්‍රිය උපාංගවලට ඇබ්බැහි වන බහුතරය, ඉතා වේගයෙන් ඒවා බාගත හැකි අලූත්ම ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතන හා ටැබ් මිලට ගැනීමට පෙළැඹෙයි. එමගින් ස්මාර්ට් ෆෝන් හා ටැබ්වලට ඇති ගෝලීය ඉල්ලූම බෙහෙවින් ඉහළ යයි. එවිට, එම උපකරණ නිෂ්පාදනය කරන සමාගම්වල, ඒවා තොග හා සිල්ලර වශයෙන් අලෙවි කරන වෙළෙඳුන්ගේ ආදායමද ඊට සමගාමීව ඉහළ යයි. 2013දී මුහුණුපොත, සිය internet.org නමැති නිර්මාණය හරහා අන්තර්ජාල සබඳතා නොමැති ජනයාට ඊට (සීමිතව හෝ) සම්බන්ධවීමේ අවස්ථාව උදාකර දුන්නේය. මිල අධික නොවන ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතනයක් ඔස්සේ සෞඛ්‍ය, අධ්‍යාපන හා ආණ්ඩුවේ විවිධ තොරතුරු රැුගත් වෙබ් අඩවි වෙත නොමිලේ පිවිසීමේ හැකියාව කෙන්යාවේ, සැම්බියාවේ හා ටැන්සානියාවේ සාමාන්‍ය ජනතාවට internet.org මගින් විවර විය.

2014 ජුනි මාසය වනවිට කුඩා හා මධ්‍යම පරිමාණයේ ගෝලීය ව්‍යාපාරයන් මිලියන 30ක් පමණ ඊ වෙළෙඳාම සඳහා මුහුණු පොතේ පිටු අරඹා තිබුණි. ලොව විශාල සමාගම් මිලියන 1.5ක්ම සිය අනාගත ගනුදෙනුකරුවන් ආකර්ෂණය කරගැනීම සඳහා යොදා ගන්නේ facebook වෙබ් වේදිකාවයි. 2013 සිට 2014 දක්වා ගෙවී ගිය වර්ෂය තුළ පමණක්, මුහුණුපොතට සම්බන්ධ වුණු අලෙවිකරුවන්ගේ සංඛ්‍යාව 50%කින් ඉහළ ගියේය. චීන රජය මුහුණුපොතට තහංචි දමා තිබෙන්නේ එමගින් පුරවැසියන් අතර අනවශ්‍ය දේශපාලන සංවාද හටගනීයැ’යි යන බියෙනි. එහෙත් මාර්ක් සුකර්බර්ග් චීන (මැන්ඩරින්) භාෂාව හොඳින් ප‍්‍රගුණ කොට තිබෙනවා පමණක් නොව එරට සිංහුවා සරසවියේ උපදේශක මණ්ඩල සාමාජිකයකු ලෙසද කටයුතු කරයි. facebook සාමාජිකයන්ගේ ඇවතුම්-පැවතුම් හා පුද්ගලික තොරතුරු, ලොව අංක එකේ අලෙවි ප‍්‍රචාරකයන් හා බහුජාතික සමාගම් සමග හුවමාරු කරගනිමින් කෝටි ප‍්‍රකෝටි ගණනින් මුදල් උපයන Facebook අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයට එරෙහිව 2016 මාර්තු මාසයේදී ජර්මනියේ ව්‍යාපාර තරගකාරිත්ව අධිකාරිය පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කළද එය තර්කානුකූල අවසානයක් කරා ගෙනයන්නට එහි බලධාරීහු අසමත් වූහ. මහා ඇලැක්සැන්ඩර් සිය ලෝක ආක‍්‍රමණවලට තිත තැබුවේ වයස අවුරුදු 32දී ඔහු මරණයට පත්වීමත් සමගය. භාෂා 37කින් ක‍්‍රියාත්මක වන මුහුණුපොත, වයස 31 පසුවන මාර්ක් සුකර්බර්ග් සමග සිය සයිබර් අධිරාජ්‍යය ව දුරටත් පුළුල් කරනු නිසැකය.

ravaya -
Tagged
Different Themes
Written by lankateam

ඔබ අදහස් සහ අපට එවන්න.

0 comments

Popular Posts

Popular Posts